Göz,
başlıca gözakı (sert tabaka), kornea (saydam tabaka), ve retinadan
(ağ tabaka) meydana gelmiştir.
Göz,
başlıca gözakı (sert tabaka), kornea (saydam tabaka), ve retinadan
(ağ tabaka) meydana gelmiştir.
Sert tabaka bağ dokudan
yapılmış içi boş bir küre biçimindedir ve ışığı geçirmez. Sert tabakanın
ön bölümünde yer alan saydam tabaka ise ışığın küre içine denetimli bir
biçimde girmesini sağlar. Bu yapı saydam ön oda sıvısı, göz merceği ve
camsı cisimle birlikte “gözün objektifi” sayılabilir.
Gözkürenin en içteki
katmanı ağ tabaka, ışığa duyarlı fotoğraf filmine benzetilebilir. İnsan
gözü bir fotoğraf makinesi gibi sonsuza ya da yakın noktaya odaklanabilir.
Gençlerde en yakın net görme noktası yaklaşık 17 cm'dir. Gözün odaklama
yapabildiği en uzak ve en yakın noktalar arasındaki uzaklığa uyum aralığı
denilir. Bu aralık gözün nesneleri ağ tabaka üzerinde odaklayabildiği yani
net biçimde görebildiği alandır. Sağlıklı bir gözün uyum aralığı 17 cm'den
sonsuza kadar uzanır.
En sık görülen görme
kusurları: Hipermetropluk, miyopluk, astigmatlık ve perisbiyopluktur.
• Astigmatlık
Astigmatlık
genellikle doğuştandır. Bununla birlikte cerrahi girişimle saydam
tabakanın kesilmesine, saydam tabakada iltihaplanmaya ya da travmaya bağlı
olarak da ortaya çıkabilir.
Olguların en azından %
90'ında astigmatlığın düzeltilmesi kolay değildir. Saydam tabaka
eğriliğinde ağır bir bozukluk yoksa kişi kırılma kusurunu farkında
olmayabilir. Çünkü refleks olarak görüntüyü iki dikey düzlemden birinin
üstünde uyup yaparak birleştirir. Bu nedenle astigmatlıkta genellikle iki
odak uzaklığı arasında uyum sağlamak için sürekli değişen odaklamaya bağlı
yakınmalar ortaya çıkar.
Hasta bu yorgunluk
sebebiyle baş ağrısı, göz kürelerinde ağrı, gözlerde ağırlık hissi ve
yanmadan yakınır. Gözakları kızarmıştır. Bu yakınmalar film izlerken
artar. Gözleri sağlıklı kişide saydam tabaka bir küre dilimi biçimindedir
ve eğriliği her yöne doğru aynıdır. Bu sayede ışınlar bütün doğrultularda
aynı oranda kırılarak odak noktasına yönelir. Saydam tabakanın eğriliği
bütün yönlere eşit biçimde dağılmıyorsa ve özellikle birbirini dik açıyla
kesen doğrultular arasında eğrilik farkı varsa ışınlar merceği geçerken
farklı oranlarda kırılırlar.
Astigmatlıkta haç
biçimindeki bir nesneye bakarken haçın yatay ve dikey çizgileri eşit
odaklanamayacaktır. Çünkü bu çizgilerin ışınları farklı eğrilikteki mercek
alanlarından geçecektir.
• Hipermetropluk
Sağlıklı
göz, değişik uzaklıklardaki görüntüleri odaklamak için merceğin biçimini
değiştirir.
Daha yakın bir noktaya
bakarken merceğin kalınlığı artar, uzağa bakıldığında ise azalır. Bir
merceğin eğriliği ne kadar fazla ise ışığı o kadar fazla kırar ve odak
uzaklığı kısalır. Sağlıklı gözde sonsuzdaki bir nokta, merceğin eğriliği
en azken ağ tabaka üzerine odaklanır.
Hipermetrop gözde ise
merceğin aynı noktayı odaklayabilmek için eğriliğini artırması gerekir.
Merceğin eğriliğini kirpiksiz kasın kasılması düzenler. Halka biçimindeki
bu kas iris kökü ile mercek arasında bulunur.
Hipermetroplukta
gözküresinin ön-arka çapı normalden kısadır. Bu nedenle mercekte kırılan
ışınlar ağtabakanın üstü yerine arkasındaki bir noktada birleşirler.
Işınların ağtabaka üzerine düşmesi için mercek eğriliğinin artması
gerekir.Ancak mercek, belirli bir sınırın ötesinde eğriliğini artıramadığı
için, hipermetrop göz yakın nesneleri odaklayamaz. Bu nedenle
hipermetroplar gazeteyi uzakta tutarak okurlar. Ayrıca gözküresinin
ön-arka çapı kısa olduğundan, mercek uzak nesneleri odaklamak için
eğriliğini artırır.
Sonuçta kirpiksi kas
hiçbir zaman tam gevşeyemediğinden göz baş ağrısına neden olur.
Hipermetropluk çocukta içe dönük şaşılığa yol açabilir. Gecikmeden
müdahale edilirse, uygun camların kullanılmasıyla bu şaşılık
düzeltilebilir.
• Miyopluk
Gözün
belirli bir uzaklığın ötesindeki nesneleri odaklayamamasına miyopluk
denir.
Hipermetrop gözde
gözküresinin ön-arka çapı normalden kısa olduğu ve mercek eğriliğini
(kırma gücünü) belirli bir sınırın ötesinde artıramadığı için nesneler
odaklanamaz. Miyop gözde ise bunun tam tersi bir durum ortaya çıkar.
Genellikle göz küresinin ön-arka çapı normalden uzundur ve mercek belirli
bir sınırın ötesinde eğriliğini azaltamaz.
Miyopluk kalıtsal ama
çekinik bir göz bozukluğudur. Bu nedenle miyop anne babaların çocuklarında
her zaman ortaya çıkmayabilir. Ancak ana babanın her ikisi de miyopsa
doğal olarak çocuklarının da miyop olma olasılığı yüksektir.
Miyopluk belirtileri
genellikle altı yaşına doğru kendisini gösterir. Miyop çocuklar uzağı
görmenin gerekli olduğu oyunlardan kaçınırlar ve arkadaşlarından ayrı
durmayı tercih ederler. Altı yaşına doğru başlayan miyopluk, büyüme dönemi
ilerlemeyi sürdürür ve vücut gelişimiyle birlikte durur. Gözküresinin çapı
normalden daha uzundur. Bu miyopluk türü gözlükle düzeltilebilir ve
genellikle başka bir soruna yol açmaz.
Bundan farklı olarak
patolojik miyoplukta ise görme kusuru ilerler. Ayrıca ağ tabakada bazı
bozukluklar ortaya çıkabilir. Dikkatli ve düzenli muayenelerle hastalığın
gidişi izlenerek kesin tanı konur ve uygun tedavi sağlanır. İlk çağlarda
miyopluk bügünkü kadar yayın değildi çünkü uzağı göremeyen insanlar vahşi
hayvanlar tarafından hayatları sona erdiriliyordu.Miyop insanlar çoğalma
(evlenme) imkanı bulamıyorlardı.Dolayısıyla genetik yolla miyop olması
ihtimali olan çocuklar dünyaya gelmiyorlardı.
• Presbiyopluk
Göz
merceğinin esnekliği yaşla birlikte değişir. Çocuklukta çok esnek olan
mercek yıllar geçtikçe bu özelliğini yitirir ve 70 yaşına doğru neredeyse
hiç esnekliği kalmaz.
Mercek sertleştikçe
değişik uzaklıklar üzerinde odaklanma güçleşir. Mercek en düşük eğrilik
konumunda sertleşme eğiliminde olduğundan yaş ilerledikçe göz giderek daha
uzaktaki nesneleri odaklayabilir. Bu nedenle sağlıklı gözde net görülen en
yakın nokta 20 yaşlarında 17 cm, 40 yaşından sonra ise yaklaşık 40 cm'dır.
Yaşlılığa bağlı görme
kusuru başlangıçta pek fark edilmez. Yapay ışıkta küçük harfleri
odaklamada güçlük çekilir. Bir süre sonra gazete gözden
uzaklaştırıldığında yazıların netleştiği fark edilir. Bu kez de küçük
puntolu yazıları okumak güçleşecektir.
ANLAŞMALI OLDUĞUMUZ KURUMLAR

ve diğer resmi kurumlar.